شنبه 4 تير 1401 - 26 ذيقعده 1443 - 2022 ژوئن 25 - ساعت 12:25
Delicious facebook RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 211334
تاریخ انتشار : 14 خرداد 1396 11:16
تعداد بازدید : 1261

نمی از یم رمضان9

نمی از یم رمضان/9- رحمت، عنایت الهی است که با بندگی و یاد خدا کسب می شود/ دنیاطلبی، ریاست طلبی، خودخواهی و حجاب نفس مانع پیروی انسان از برهان های قاطع الهی است/ ما برای طی مسیر سعادت احتیاج به برهان ساطع و درخشان داریم و چاشنی این امر نیز محبت و دوستی با خداوند است
 

دعاي روز نهم:

«اللهمّ اجْعَلْ لی فیهِ نصیباً من رَحْمَتِكَ الواسِعَةِ واهْدِنی فیهِ لِبراهِینِكَ السّاطِعَةِ وخُذْ بناصیتی الى مَرْضاتِكَ الجامِعَةِ بِمَحَبّتِكَ یا أمَلَ المُشْتاقین.»[1]

خدایا در این روز بهره ای از رحمت گسترده ات عطا کن و من را بسوي حجت های درخشانت راهنمایی کن؛ و من را به آنچه موجب رضایت فراگیر تو است هدایت کن. به محبت تو ای آرزوی مشتاقان.

در دعای روز نهم تکیه بر سه جهت شده است؛

 1- گستره رحمت خداوند

2- دليل وحجت خداوند

3- گام برداشتن در آنچه موجب خوشنودي خداست.

در فراز اول دعا مي خوانيم: «اللهمّ اجْعَلْ لی فیهِ نصیباً من رَحْمَتِكَ الواسِعَةِ» از خداوند می خواهیم از این رحمت واسع وگسترده خويش بهره ای به ما برساند.

در رابطه با رحمت خدا مطلب زیاد است؛ در این جا به بخشی از زوایای رحمت خدا تکیه میکنیم و اشاره میکنیم.

رسول خدا (صلى الله عليه وآله) می فرماید:« با عبادت خداوند خودتان را در معرض رحمت خداوند قرار دهید.»[2] انسان به واسطه بندگی و اطاعت از خداوند در معرض رحمت خدا او قرار می گیرد.

رحمت همان عنایت الهی است که با بندگی و یاد خدا کسب می شود. امیر مومنان(عليه السلام) می فرماید: «با ذکر و یاد خدا است که رحمت نازل می شود.»[3]

بنابراین در فراز اول این دعا از خداوند می خواهیم که از اين رحمت بي بهره نباشيم، که اگر قطره ای از آن باران رحمت بر ما ریزد کفایتمان خواهد کرد.

در فراز بعدی از خداوند درخواست میکنیم: «واهْدِنی فیهِ لِبراهِینِكَ السّاطِعَةِ»من را به سوی برهان درخشنده ات راهنمایی کن.

برهان دلیل و حجت است. خداوند در سوره انبیاء آیه 24 می فرماید:«أَمِ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِهِ آلِهَةً قُلْ هاتُوا بُرْهانَكُمْ هذا ذِكْرُ مَنْ مَعِيَ وَ ذِكْرُ مَنْ قَبْلي‏ بَلْ أَكْثَرُهُمْ لا يَعْلَمُونَ الْحَقَّ فَهُمْ مُعْرِضُون‏»[4] آيا به جاى او خدايانى براى خود گرفته اند؟ بگو: «برهانتان را بياوريد.» اين است يادكرد هر که با من است و يادكرد هر که پيش از من بوده. [نه!] بلکه بيشترشان حق را نمى شناسند و در نتيجه از آن رويگردانند.

راغب اصفهانی برهان را قوی ترین دلیل می داند[5]؛ برهان ساطع نیز همان حجت و دلیل درخشنده است و چون قوی ترین دلیل است، وطرف مقابل اگر عناد نورزد چاره ايي جز باور وتصديق وتسليم ندارد.

اساس دین ما بر اساس دليل وحجت و برهان است؛ از اين روست كه بحث های عقائدی باید با برهان ثابت شود وتقليد در آن راه ندارد، که اگر آن پايه ها با براهین عقلي اثبات نشوند ساير باورها از تكيه گاه قوي برخوردار نخواهند بود.  روي همين جهت است كه در قرآن و روایات اهل بیت به مسئله حجت و برهان تكيه فراوان شده است.

مادر قرآن و روایات برهان های عقلی فراوان داریم. براي نمونه: روزی زندیقی(کسی که عقیده به خداوند ندارد) خدمت امام صادق(عليه السلام) رسید و سوال کرد چه می شود که اگر این دنیا نتیجه آفرینش چند نفر باشد؟ يعني چه اشکالی دارد که آفريدگار مثلا دو نفر باشند؟ 

امام صادق (عليه السلام) سوال زندیق را با دلیل عقلی پاسخ می دهد چرا که وی زندیق است و به قرآن و سنت اعتقادی ندارد. از اين رو امام(عليه السلام) در پاسخ فرمود :« این که ادعا می کنی خداوند دو تا باشد از این سه حال خارج نیست؛

1)یا هر دو قدیم هستند و قوی

2) یا هردو ضعیف هستند

3) یکی ضعیف است و دیگری قوی

اگر هر دو قويند پس چرا يكى از آنها ديگرى را دفع نكند تا در اداره جهان هستى تنها باشد، و اگر يكى را قوى و ديگرى را ضعيف پندارى گفتار ما ثابت شود كه خدا يكى است بعلت ناتوانى و ضعفى كه در ديگرى آشكار است، و اگر هر دو ضعيف باشند پيداست كه هيچ يك خدا نخواهد بود.

کتاب احتجاج طبرسی برهان ها وادله عقلی فراوانی را از رسول خدا (صلى الله عليه وآله) و اهل بیت(عليهم السلام) در زمینه های گوناگون روایت کرده است که بسيار خواندني ودرس آموز است.

اينجا عقل حجت خداوند است كه از آن به حجت دروني وباطني ياد مي شود، علاوه بر آن حجت ظاهري هم داريم  كه حجت هاي درخشان الهي اند وآن  پيامبران وائمه طاهرين(عليهم السلام) مي باشند، عقل دليل باطني و پيامبران وامامان حجت ظاهري الهي هستند[6]. وهردو حجت هاي درخشنده الهي هستند.

 با اين همه، برخي زير بار حق نرفته وهمچنان در مسير كجروي خويش، در بيراهه خود ادامه سير مي دهند.

خداوند می فرماید:« يا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جاءَكُمْ بُرْهانٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَ أَنْزَلْنا إِلَيْكُمْ نُوراً مُبينا»[7] اى مردم، در حقيقت براى شما از جانب پروردگارتان برهانى آمده است، و ما به سوى شما نورى تابناک فرو فرستاده ايم.

امام باقر(عليه السلام) می فرماید: « برهان، رسول خدا است.»[8]

وامير مؤمنان فرمود: «هيچ حجتي محكم تر از رسول خدا(صلى الله عليه وآله) نيست».[9]

همچنین در وصف امير مؤمنان امام علی (عليه السلام) در زيارت روز غدير می خوانيم:« أَنْتَ‏ الْحُجَّةُ الْبَالِغَةُ، وَ الْمَحَجَّةُ الْوَاضِحَةُ »[10]، ای علی تو حجت و برهان درخشنده ای.

اينجا موانعي متعددی سر راه است که آدمي لجاجت كند واز براهین عقلی و حجت های درخشان پیروی نکند؛ مانند دنیا طلبی، ریاست طلبی، خودخواهی و حجاب نفس است که مانع از پیروی انسان از برهان های قاطع و درخشنده الهی است.

در فراز بعدی دعا می خوانیم: «وخُذْ بناصیتی الى مَرْضاتِكَ الجامِعَةِ» و من را به آنچه موجب رضایت فراگیر تو است هدایت کن. در اینجا مقصود یک توفیق جبری است البته این به آن معنا نیست که خداوند متعال فردی را مجبور به بندگی کند. بلكه دعا براي زمینه سازی آن است. زمینه سازی عنایت دیگری است، به عنوان نمونه فرزنداني که در محیط سالم پرورش پیدا میکنند نسبت به افرادی که در محیط ناسالم رشد مي كنند زمینه تربیت بهتري دارند، ولي در هر حال تصميم گير خود انسان است، از اين رو مي بينيم انسانهاي شايسته اي كه پشت پا به محيط نا سالم خويش زدند، واز آن طرف كساني كه محيط سالم خويش را ترك كرده وبه گرداب فساد وتباهي افتادند.

ايتجا مسئولیت سنگینی بر دوش دولت و مردم است که سلامت معنوی محیط زندگي خود را تأمين کنند؛ همان گونه که در نگهداری از محیط زیست تلاش می کنیم و آن یک مسئله مادی و جسمانی است همچنین باید به محیط زیست زندگی روحانی خویش نیز اهمیت فراوان دهيم.

به عنوان نمونه مي بينيم كه عده اي برای فرار از مشکلات اقتصادی وبه قصد تأمين زندگي بهتر به سمت کشورهای اروپایی هجرت میکنند اما به دلیل نبود زیرساخت صحیح فكري وفرهنگي و نبود ظرفیت شاهد از هم گسيختگي خانواده و پاشيدگي زندگي ورها شدن فرزندان هستیم.  اما برخی دیگر در محیط های ناسالم غربی زندگی میکنند اما به علت داشتن زیر ساخت های درست زندگی سالمی دارند، وبه عناصري تأثير گزار ونه تأثير پذير تبديل شده اند.

در حقیقت در این فراز از دعا از خداوند می خواهیم تا زمینه خوب بودن را به ما عطا کند تا کاری انجام دهيم که موجب رضایت فراگیر او باشد.

اين حركت زيبا نياز به یک ره توشه دارد؛ همانگونه كه اتومبيل  یک برای حركت از یک نقطه به نقطه دیگر شهر احتیاج به سوخت دارد، ما نیز برای پيمودن مسیری که می خواهیم برویم نياز به برهان درخشان داریم، و چاشنی این کار محبت و دوستی با خدا است، از اين رو در آخر دعا مي خوانيم: « بِمَحَبّتِكَ یا أمَلَ المُشْتاقین.» به محبت تو، ای کسی که آرزوی مشتاقان هستی.



[1] إقبال الأعمال، ج 1، ص 273؛ بحار الأنوار، ج 95، ص 30؛ المصباح، كفعمي، ص 614 (اللهم اجعل لي فيه نصيبا من رحمتك الواسعة واهدني فيه ببراهينك القاطعة وخذ بناصيتي إلى مرضاتك الجامعة بمحبتك يا أمل المشتاقين).

[2] تنبيه الخواطر؛ ج‏2 ؛ ص120، (رسول خدا(صلى الله عليه وآله): تعرضوا لرحمة الله‏ بما أمركم به من طاعته).‏

[3] عيون الحكم و المواعظ؛ ؛ ص190، (ببذل‏ الرحمة تستنزل الرحمة).

[4] الأنبیاء: 24.

[5] المفردات في غريب القرآن، ص45، ماده (بره).

[6] الكافي،ج‏1؛ ص16 (حضرت امام كاظم(عليه السلام): يا هشام إن لله على الناس‏ حجتين‏ حجة ظاهرة و حجة باطنة فأما الظاهرة فالرسل و الأنبياء و الأئمة ع و أما الباطنة فالعقول).‏

[7] سوره نساء: 174.

[8] مستدرك سفينة البحار، ج1، ص347.

[9] منتخب ميزان الحكمة، ص125، ح1413( انه لم يكن لله سبحانه حجة في أرضه أوكد من نبينا محمد(صلى الله عليه وآله)).

[10] المزار، شهيد اول، ص81.


نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :