جمعه 6 خرداد 1401 - 26 شوال 1443 - 2022 مي 27 - ساعت 10:46
Delicious facebook RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 211831
تاریخ انتشار : 24 خرداد 1396 11:28
تعداد بازدید : 1408

نمی از یم رمضان19

مسیر خیرات و انجام کارهای خوب یکسان نیست؛ گاه موانعی سر راه قرار می گیرد که فرد را از انجام کار نیک باز می دارد از این رو در کار خوب باید عجله کرد، مبادا وسوسه شیطان سد راه شود/ رمضان، ماه مسابقه به سوی نیکی ها است که باید در این مسابقه شرکت کرد

شرح دعای روز نوزدهم:

«اللهمّ وفّرْ فیهِ حَظّی من بَرَكاتِهِ، وسَهّلْ سَبیلی الى خَیْراتِهِ، ولا تَحْرِمْنی قَبولَ حَسَناتِهِ، یا هادیاً الى الحَقّ المُبین»[1].

خدایا در این روز بهره مرا از برکاتش زیاد کن، و راهم را به سوی خیراتش آسان کن، ومرا از پذیرش حسنات ونيكي هايش محروم مساز؛ ای راهنماي به سوی حق آشکار.

در دعای امروز تکیه بر چند جهت شده است؛

1- بهره جستن از برکات این ماه

2- حرکت به سوی خیرات وكارهاي خوب

3- محروم نشدن از پذيرش كارهاي نيك.

در فراز اول این دعا از خداوند می خواهیم:« اللهمّ وفّرْ فیهِ حَظّی من بَرَكاتِهِ» خدایا در این روز بهره من را از برکاتش زیاد کن.

برکت گاهی در رابطه با اشخاص است، مانند: رسول خدا(صلى الله عليه وآله) و امیرالمومنین(عليه السلام) که وجودشان برکت بود و برکات زیادی از وجود آن بزرگواران سرچشمه می گرفت.

برخی مواقع برکات در رابطه با مكان است؛ مانند: كربلا، مکه ،مدینه، نجف، بقیع، مشهد، قم..

وبرخی برکات نیز مربوط به زمان و ایام است، مانند: ماه ماه مبارک رمضان، شب قدر ، شب جمعه و روز جمعه، روز عرفه و..

در این فراز برکت زماني مورد نظر است، یعنی ماه مبارک با این عظمتی که دارد از برکات آن محروم نباشیم.

برکت از لحاظ لغوی به معنای نمو وزياده هست كه جوهري در صحاح آن را آورده است. سود رساني نيز به همين معني مي رسد، كه آثار وجودي شخصي آنچنان رشد ونمو يابد كه به ديگران برسد، در آیه 31 سوره مریم درباره حضرت عیسی (عليه السلام) آمده است:« وَ جَعَلَني‏ مُبارَكاً أَيْنَ ما كُنْتُ وَ أَوْصاني‏ بِالصَّلاةِ وَ الزَّكاةِ ما دُمْتُ حَيًّا»[2]

و مرا -هر جا كه باشم- وجودى پربركت قرار داده؛ و تا زمانى كه زنده‏ام، مرا به نماز و زكات توصيه كرده است!

(مبارکا) در این آیه شریفه را نفاع تفسير كرده اند[3]،  يعنی کسی که زیاد سود رسان است، و بركت وجوديش فراوان به دیگران می رسد.

خداوند به حضرت عیسی در رابطه با رسول خدا(صلى الله عليه وآله) این گونه وحی فرستاد: « نسل او مبارك است»[4] و « بر هر چيزي که دست نهد در او برکت قرار می دهم.»[5]

همچنین امام رضا(عليه السلام) زمانی که جواد الائمه به دنیا آمدند فرمود:« هیچ مولودی در شیعه با برکت تر از او به دنیا نیامده است.»[6]

نمونه دیگر دیگ های سنگی است که در مشهد می فروشند و ريشه آن روایاتي است كه بر اساس آن امام رضا(عليه السلام) دعا کردند براي کوهی که این دیگ ها از آن ساخته می شود و فرمودند:« خدایا درآن برکت قرار بده.»[7] امام رضا(عليه السلام) برای برکت این کوه دعا کرد و از آن موقع تا کنون از آن دیگ درست می كنند.

فرموده اند كه وقتي به مهماني كسي رفتيد پس از صرف غذا براي بركت يافتن صاحب سفره دعا كنيد كه همان پاداش اوست، پیامبر(صلى الله عليه وآله) فرمود: « به برادرانتان ثواب برسانید، و برای او به برکت دعا کنید که همان ثواب او خواهد بود.»[8]  

ماه مبارک رمضان ماه برکت است ماه رسیدگی به ایتام، افطاري دادن به خويشان ومستمندان، ماه معنویت و تقویت روح است. بنابر این در فراز اول این دعا از خداوند می خواهیم که از برکات امروز زياد بهره گيريم. در روایات عامه از رسول خدا (صلى الله عليه وآله) نقل شده است:« در زندگانیتان گاه نسیم های رحمت می وزند، مواظب باشید آن ها را از دست ندهید وخودتان را در معرض وزش آن قرار دهيد.»[9] در این جا تنها بهره مند شدن از بركات ماه مبارك مطرح نیست، بلکه بسیار بهره مند شدن از آن مهم است.

در فراز بعدی از خدا می خواهیم:« وسَهّلْ سَبیلی الى خَیْراتِهِ» راهم را به سوی خیراتش آسان کن.

برخی از راه ها میان بر است، برخی از جاده ها هموار واسفالت وبرخي بعضی دیگر ناهموار وخاکی هستند. مسير به خيرات وانجام كارهاي خوب يكسان نيست، گاهي موانعي سر راه انسان قرار مي گيرد كه او را از انجام كار نيك باز مي دارد، از اين رو در كار خوب بايد عجله كرد، مبادا كه وسوسه شيطان سد راه انسان گردد.

خداوند  مي فرمايد: « فَاسْتَبِقُوا الخيرات »[10] پس در كارهاى نيك بر يكديگر پيشى گيريد.

ودر سوره آل عمران فرمود: «وَ سارِعُوا إِلى‏ مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَ جَنَّةٍ عَرْضُهَا السَّماواتُ وَ الْأَرْضُ أُعِدَّتْ لِلْمُتَّقينَ»[11] و بشتابيد به سوى آمرزشى از پروردگارتان و بهشتى كه پهناي آن آسمانها و زمين است كه براي پرهيزگاران آماده شده است.

ودر سوره حديد مي خوانيم: «سابِقُوا إِلى‏ مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَ جَنَّةٍ عَرْضُها كَعَرْضِ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ أُعِدَّتْ لِلَّذينَ آمَنُوا بِاللَّهِ وَ رُسُلِهِ ذلِكَ فَضْلُ اللَّهِ يُؤْتيهِ مَنْ يَشاءُ وَ اللَّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظيمِ»[12] به سوى آمرزشى از پروردگارتان و بهشتى كه پهناى آن همچون پهناى آسمان و زمين است [و] براى كسانى كه به خداى و پيامبرانش ايمان آورده‏اند آماده شده، [بر يكديگر] پيشى گيريد. اين فزون‏بخشى خداست كه آن را به هر كه خواهد مى‏دهد، و خدا داراى فزون‏بخشى بزرگ است.

امیرالمومنین (عليه السلام) در نهج البلاغه می فرماید :«خیر آن نيست که مال و فرزندانت زیاد شود، بلکه آن است که علم و عملت زیاد شود، و بردباری تو بیشتر گردد»[13].

امام صادق(عليه السلام) فرمود:« خداوند همه خیر را در خانه ای قرار داد و کلید آن را زهد قرار داد.»[14] رعایت زهد سبب می شود تا دامن انسان به محرمات آلوده نشود.

همچنین امير م‍ؤمنان به فرزندش فرمود: « با اهل خیر باش تا از آن ها باشی، و از اهل شر دور باش تا از آنان جدا گردي.»[15]

خداوند در صحبت های خود به حضرت موسی فرمود: « ای موسی! در مسابقه کار خیر با اهل خیر  شرکت کن، و سعی کن از آنها ببری.»[16]

و در سوره حج می فرماید:«  يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا ارْكَعُوا وَ اسْجُدُوا وَ اعْبُدُوا رَبَّكُمْ وَ افْعَلُوا الْخَيْرَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُون‏»[17] اى كسانى كه ايمان آورده‏ايد! ركوع كنيد، و سجود بجا آوريد، و پروردگارتان را عبادت كنيد، و كار نيك انجام دهيد، شايد رستگار شويد!

خير مصاديق فراوان دارد، از جمله آنها پيروي امام (عليه السلام) است، در حدیثی که در ذیل این آیه نقل شده، منظور كار نيك در آيه را اطاعت وپيروي از امام معرفي كرده است[18].

در سوره بینه آمده است:« إِنَّ الَّذينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ أُولئِكَ هُمْ خَيْرُ الْبَرِيَّةِ»[19] همانا كسانى كه ايمان آوردند و كارهاى نيك و شايسته كردند، ايشانند بهترين آفريدگان.

در ذیل این آیه احادیث فراوانی در شیعه و اهل عامه موجود است که مقصود از خَيْرُ الْبَرِيَّةِ امام علی (عليه السلام) و پیروان و شیعیان آن حضرت هستند[20]، حسكاني از بزرگان قرن پنجم واز عالمان برجسته حنفي مذهب روايات زيادي را در اين خصوص در ذيل همين آيه در تفسير شواهد التنزيل آورده است[21].

همچنین در روايات ما مقصود از خير در «حی علی خیر العمل»  ولايت ونیکی به فاطمه(عليها السلام) و فرندان او دانسته شده است[22]. که برخي آن را برنتافتند واز اذان واقامه خويش برداشتند!

بنابراین خير دامنه وسيعي دارد، در این فراز از دعا از خداوند می خواهیم که در این ماه از خیرات آن محروم نباشیم، و راه به سوی بهره گيري وانجام آن آسان باشد، چرا که ماه مبارک ماه مسابقه به سوی خیرها و نیکی ها است، بايد در اين مسابقه وپيشتازي شركت كرد، واز قافله نيكان عقب نماند. ممکن است موانعی پیش بیاید که شیطان سد راه شود از خداوند می خواهیم به ما کمک کند تا مسیر آسان شود.

در فراز سوم دعا می خوانیم:« ولا تَحْرِمْنی قَبولَ حَسَناتِهِ» ومن را از پذیرفته شدن حسنات وكارهاي نيك آن محروم نکن.

حسنه را در قرآن كريم بيابيم، در سوره بقره آیه 201 آمده است:« وَ مِنْهُمْ مَنْ يَقُولُ رَبَّنا آتِنا فِي الدُّنْيا حَسَنَةً وَ فِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَ قِنا عَذابَ النَّار»[23]

و بعضى مى‏گويند: «پروردگارا! به ما در دنيا (نيكى) عطا كن! و در آخرت نيز (نيكى) مرحمت فرما! و ما را از عذاب آتش نگاه دار!

در روايات ما به نقل از حضرت امام صادق(عليه السلام) آمده است: مقصود از (حسنه) در دنیا روزی حلال و برخوردار بودن از اخلاق خوب است[24]. چه قدر از زندگی ها به خاطر بد اخلاقی مرد یا زن تلخ و تاریک می شود، و در حقیقت با خوش خلقی می توان از زندگی لذت برد.

وفرمودند: مقصود از(حسنه) در آخرت وارد شدن در بهشت و مورد رضایت خداوند قرار گرفتن است[25].

همچنین از رسول خدا (صلى الله عليه وآله) نقل است: مقصود از (حسنه) در دنیا را برخورداری از سلامتی و عافیت، ودر آخرت برخورداری از آمرزش و رحمت خدا است[26].

خداوند در سوره نمل می فرماید:« مَنْ جاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ خَيْرٌ مِنْها وَ هُمْ مِنْ فَزَعٍ يَوْمَئِذٍ آمِنُونَ وَ مَنْ جاءَ بِالسَّيِّئَةِ فَكُبَّتْ وُجُوهُهُمْ فِي النَّارِ هَلْ تُجْزَوْنَ إِلاَّ ما كُنْتُمْ تَعْمَلُون‏»[27] كسانى كه كار نيكى انجام دهند پاداشى بهتر از آن خواهند داشت؛ و آنان از وحشت آن روز درامانند! و آنها كه اعمال بدى انجام دهند، به صورت در آتش افكنده مى‏شوند؛ آيا جزايى جز آنچه عمل مى‏كرديد خواهيد داشت؟!

در روايات در ذيل این آیه مبارکه مقصود از ِالْحَسَنَةِ ولایت امیرالمومنین (عليه السلام)، و مقصود از السَّيِّئَةِ عداوت و بغض امیرالمومنین است.[28]

البته اين گونه مطالب در تأويل آيات شريفه بسيار است،  امروز كه روز نوزدهم، وروز ضربت خوردن امير مؤمنان(عليه السلام) است از خداي بزرگ بخواهيم كه ما را بر نعمت ولايت امير مؤمنان(عليه السلام) ثابت قدم نگاه دارد، در تاريخ چه بسيار افرادي را مي بينيم كه بجرم ولاي امير مؤمنان(عليه السلام) سر از بدنشان جدا، وپيكرشان بر زمين كشانيده شد، كه آخرين آنها در تاريخ معاصر، شهيد علامه شيخ حسن شحاته مصري است، كه خون پاكش كارگر شد وكمتر از ده روز به سقوط حكومتي انجاميد كه با نمك نشناسي وبي معرفتي به شيعيان اهانت كرد .

در پايان مي خوانيم: «یا هادیاً الى الحَقّ المُبین.» ای کسی که هدایت گری به سوی حق آشکار.

 



[1] المصباح، ص615.

[2] سوره مريم، آیه 31.

[3] تفسير قمي، ج2، ص50.

[4] بحار الانوار، ج14، ص285 (انما نسله من مباركه، لها بيت في الجنة).

[5] بحار الانوار، ج14، ص297 (فيما أوحى الله الى عيسى في وصف أحمد قال تعالى: (وأبارك فيما وضع يده عليه).

[6] الكافي، ج1، ص 309 (هذا المولود الذي لم يولد فينا مولود أعظم بركة على شيعتنا منه).

[7] عيون أخبار الرضا (عليه السلام)، ج 1، ص 147 (عبد السلم صالح الهروي قال : لما خرج علي بن موسى الرضا عليهما السلام إلى المأمون فبلغ (قرب ) قرية الحمراء قيل له : يا بن رسول الله قد زالت الشمس أفلا تصلي ؟ فنزل عليه السلام فقال : إئتوني بماء فقيل ما معنا ماء فبحث عليه السلام بيده الأرض فنبع من الماء ماء توضأ به هو ومن معه واثره باق إلى اليوم فلما دخل سناباد استند إلى الجبل الذي تنحت منه القدور ، فقال : اللهم أنفع به وبارك فيما يجعل فيه وفيما ينحت منه ثم أمر عليه السلام فنحت له قدور من الجبل وقال : لا يطبخ ما آكله إلا فيها وكان عليه السلام خفيف الاكل قليل الطعم فاهتدى الناس إليه من ذلك اليوم فظهرت بركة دعائه فيه).

[8] الجامع الصغير، سيوطي، ج 1، ص 31، ح168(أثيبوا أخاكم ، ادعوا له بالبركة ، فإن الرجل إذا أكل طعامه وشرب شرابه ، ثم دعي له بالبركة فذلك ثوابه منهم).

[9] تفسير رازي، ج17، ص116؛ جامع السعادات ، ج 1، ص 38 (إن لربكم في أيام دهركم نفحات ألا فتعرضوا لها)

[10] سوره بقره، آيه 148.

[11] سوره آل عمران، آيه 133.

[12] سوره حديد، آيه 21.

[13] نهج البلاغة ، ص484، حكمت 94 ( وسئل عن الخير ما هو ؟ فقال: ليس الخير أن يكثر مالك وولدك، ولكن الخير أن يكثر علمك، ويعظم حلمك ، وأن تباهي الناس بعبادة ربك، فإن أحسنت حمدت الله ، وإن أسأت استغفرت الله) .

[14] الكافي، ج 2، ص 128(جعل الخير كله في بيت وجعل مفتاحه الزهد في الدنيا).

[15] تحف العقول، ص 79 (فقارن أهل الخير تكن منهم وباين أهل الشر تبن عنهم).

[16] الجواهر السنية، ص 45؛ بحار الأنوار، ج 13، ص 353 (يا موسى نافس في الخير أهله واسبقهم إليه فان الخير كاسمه).

[17] سوره حج، آیه 77.

[18] تأويل الآيات ، ج 1، ص 351 (..الإمام موسى بن جعفر ، عن أبيه عليهما السلام في قول الله عز وجل ( يا أيها الذين آمنوا اركعوا واسجدوا ) - إلى آخرها - أمركم بالركوع والسجود وعبادة الله وقد افترضها عليكم وأما فعل الخير فهو طاعة الامام أمير المؤمنين علي بن أبي طالب عليه السلام بعد رسول الله صلى الله عليه وآله وسلم..).

[19] سوره بینه، آیه 7.

[20] تفسير فرات كوفي، ص583؛ تفسير مجمع البيان، ج 10 - ص 415؛ تفسير الاصفي، ج2، ص1465؛ خصائص الوحي المبين، ص 224.

[21] شواهد التنزيل، ج2، ص459- 474.

[22] التوحيد، ص 241؛ معاني الأخبار، ص 41 (وقد روي في خبر آخر أن الصادق عليه السلام سئل عن معنى ( حي على خير العمل ) فقال : خير العمل الولاية . وفي خبر آخر خير العمل بر فاطمة وولدها عليهم السلام).

[23] سوره بقره، آیه 201.

[24] الكافي، ج 5 ، ص 71 (عن أبي عبد الله ( عليه السلام ) في قول الله عز وجل: (ربنا آتنا في الدنيا حسنة وفي الآخرة حسنة): رضوان الله والجنة في الآخرة والمعاش وحسن الخلق في الدنيا .

[25] همان.

[26] بحار الأنوار، ج 78، ص 174 (وقال النبي صلى الله عليه وآله : الحسنة في الدنيا الصحة والعافية وفي الآخرة المغفرة والرحمة) .

[27] سوره نمل، آیه 27 - 28.

[28] مستدرك سفينة البحار، ج2، ص291.


نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :