شنبه 24 آذر 1397 - 7 ربيع الثاني 1440 - 2018 دسامبر 15 - ساعت 1:43
Delicious facebook RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 93530
تاریخ انتشار : 22 مهر 1387 16:34
تعداد بازدید : 472

تازه‏ ها و ناگفته‏ هاى بقيع

ابورافع مى‏ گويد: رسول خدا صلي الله عليه وآله در صدد تهيه مكانى براى دفن ياران خود بود و جاهاى مختلفى را در اطراف مدينه ملاحظه كرد تا آن كه به بقيع الغرقد رسيد و فرمود: به من دستور داده شده كه اين مكان را قرار دهم.

              محمدامين پورامينى

لغت

بقيع در لغت به زمين گسترده و بزرگى گويند كه داراى درخت باشد كه يكى از آنها، بقيع (غرقد) است. غرقد، نام درختى است که در آن محیط بوده است،  گرچه بعدها آن درختان را كندند، ولى اسم آن باقى ماند و اين زمين، معروف به بقيع الغرقد شد.

مساحت

اين قبرستان از زمان رسول خدا صلي الله عليه وآله تا كنون باقى است و حدود ده هزار نفر از ياران پيامبر (ص) را در خود جاى داده است.
بقيع، زمين مستطيل شكلى در شرق مدينه است كه 100 در 150 متر بوده است؛ ولى بارها توسعه پيدا كرده است. برخى آن را در اصل 80 در 80 متر دانسته‏اند كه بعدها با اضافه شدن حش كوكب و... به آن، به 150 در 100 متر رسيد.

آغاز

ابورافع مى‏گويد: رسول خدا صلي الله عليه وآله در صدد تهيه مكانى براى دفن ياران خود بود و جاهاى مختلفى را در اطراف مدينه ملاحظه كرد تا آن كه به بقيع الغرقد رسيد و فرمود: به من دستور داده شده كه اين مكان را قرار دهم.

اولين مدفن در بقيع

از برخى روايات، استفاده مى‏شود كه اولين كسى كه در بقيع دفن شد، عثمان بن مظعون بود؛ همان گونه كه از حضرت اميرمؤمنان على عليه‏السلام روايت شده كه اولين كسى كه در بقيع دفن شده، عثمان بن مظعون و پس از او، ابراهيم، پسر پيامبر بود. از برخى روايات نيز فهميده مى‏شود كه اولين كسى كه در بقيع دفن شد، اسعد بن زرارة بود. او به هنگام ساخت مسجد النبى، از دنیا رفت. ممكن است گفته شود كه اولين كسانى كه در بقيع دفن شدند، از مهاجران، عثمان بن مظعون و از انصار، اسعد بن
زراره بوده‏ است ، و يا آن كه گفته شود كه اسعد بن زرارة، در بقيع دفن شد؛ پيش از آن كه آن مكان، به عنوان قبرستان عمومى، در نظر گرفته شود.

وقفى نبودن بقيع

بقيع، يك زمين وقفى نيست؛ چون ملك كسى نبوده است و وقفيت، فرع ملكيت است؛ وپس از تصميم براى دفن، مردم درختان آن را كندند و عده‏اى هم آمدند و براى خود در آن خانه ساختند. بنابر این چلوگیری وهابیون از بازسازی بقیع تحت عنوان وقف بودن بقیع بهانه ای بیش نیست، علاوه بر آنکه خصوص امامان بقیع در خانه شخصی عقیل بن ابی طالب دفن گردیدند.

فضيلت بقيع

بقيع به خاطر قدوم مبارك رسول خدا و ائمه معصومين عليهم‏السلام و دفن چهار تن از امامان عليهم‏السلام و ساير مؤمنان، شهيدان ونيكان، داراى شرافت زيادى است. ابوحجر اسلمى از رسول خدا صلي الله عليه وآله ، چنين روايت كرده است: كسى كه در مكه يا مدينه بميرد، مورد حساب واقع نگردد و مهاجر به سوی خدا محسوب شود و روز قيامت، با اصحاب بدر محشور مى‏شود همچنين از رسول
خدا صلى‏ الله‏ عليه ‏وآله، چنين روايت شده است كه روز قيامت، هفتاد هزار نفر از بقيع، بى‏حساب راهى بهشت مى‏شوند؛ در حالى كه صورت آنها چون ماه شب چهاردهم، مى‏درخشد.

نزول يك آيه در بقيع

سيوطى از انس روايت مى‏كند كه دو آيه «فَإِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْراً. إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْراً» در بقيع نازل شد.

پيامبر و بقيع

رسول خدا صلي الله عليه وآله، به قبرستان بقيع مى‏رفت و مشغول دعا مى‏شد و براى مردگان، طلب رحمت و آمرزش مى‏كرد. علاوه بر اين، وى در شامِ هر پنج‏شنبه، به همراه عده‏اى از مردم، به بقيع مى‏رفت. از اين رو، فقيهان ما، فتواى مستحب بودن زيارت قبور را داده‏اند. علاوه به اين، گاهى پيامبر، آخر شب به تنهايى به بقيع مى‏رفت و براى اهل بقيع، دعا مى‏كرد. جالب اينجاست كه جايگاه ايستادن رسول خدا صلى‏الله‏عليه‏وآله در بقيع، كنار قبور فعلى ائمه بقيع بوده است. جعفر خالد بن عوسجى، نقل مى‏كند كه شبى در گوشه خانه عقيل بن ابيطالب، مشغول دعا بودم كه امام صادق عليه‏السلام از كنارم عبور كرد و مى‏خواست به سمت عريض برود كه فرمود: اين جايى كه ايستاده‏اى، جايگاه شبانه رسول خدا صلى‏الله‏عليه‏وآله در بقيع بوده است و مى‏دانيم كه اهل بيت عليهم‏السلام، در خانه عقيل، به خاك سپرده شدند.

همچنين در برخى روايات، از حضور رسول خدا صلي الله عليه وآله ، در شب نيمه شعبان در بقيع و نيز از سجود رسول خدا صلي الله عليه وآله در بقيع ، نماز رسول خدا صلى‏الله‏عليه‏وآله در بقيع،  خواندن نماز باران در بقيع  و دعاى آن حضرت در آن جا  مطالبى نقل شده است. سلمان فارسى نيز مهر نبوت رسول خدا را در قبرستان بقيع ديد.  برخى روايات نيز از زبان رسول خدا صلي الله عليه وآله در قبرستان بقيع نقل شده است كه برخى از آنها در فضيلت اميرمؤمنان على عليه‏ السلام  و امام مهدى عليه‏ السلام است.   که تفصیل آن را در کتاب (بقیع الغرقد فی دراسه شامله) آورده ایم.

بقيع و عترت پيامبر(ص)

اميرمؤمنان على عليه‏السلام، يك شب در بقيع، درباره اسرار حرف «با» بسم الله الرحمن الرحيم، تا طلوع فجر سخن گفت  و به پايان هم نرسيد.  

محل نماز حضرت فاطمه عليهاالسلام در قبرستان بقيع، مشخص بود. شيخ صدوق سفارش مى‏كرد كه پس از زيارت امامان بقيع، در مسجدى كه در آن جاست و گفته مى‏شود كه مكانى است كه فاطمه عليهاسلام در آن نماز گزارده است، دو ركعت نماز بخوانيد.  ظاهراً مقصود، همان بيت الاحزان است كه در نزديكى قبور امامان بقيع بوده است و وهابيان آن را تخريب كردند. بيت الاحزان فاطمه را بايد خانه اسرار فاطمه ناميد. اين جا، جايى بود كه على عليه‏االسلام آن را براى فاطمه عليهاسلام ساخته بود آن حضرت با حسنين عليهماالسلام، در آن جا حضور مى‏يافت و تا شب، به گريه مى‏پرداخت.

امامان بقيع درباره بقيع، گفت‏وگوهايى دارند كه تفصیل آن در جاى خود آمده است.

عنايت مسلمانان به زيارت بقيع

عالمان شيعه و سنى در كتاب‏هاى خود، مردم را به زيارت قبرستان بقيع ترغيب نموده‏اند. علاوه بر فقیهان وعالمان بزرگ شيعى، شخصيت‏هايى از اهل سنت چون عبدالكريم بن عطاء الله مالكى، محمد بن شربينی، بکری دامياطی، فاكهى، نووى، غزالى، صالحى شامى و... به آن تصريح كرده‏اند.

آداب زيارت قبور ائمه بقيع

مستحب است كه براى اين زيارت، سه كار انجام شود؛ غسل، زيارت و خواندن هشت ركعت نماز (براى هر امام، دو ركعت).

بنا به تصريح برخى از مراجع بزرگوار، مانند حضرت آيه‏الله وحيد خراسانى، ادب زيارت حكم مى‏كند كه براى زيارت ائمه در قبرستان بقیع، با پاى برهنه وبدون کفش وارد شوند و زيارت كنند.

پيراستن حرم امامان بقيع

مسلمانان از ديرباز، اقدام به بازسازى و ساختن گنبد براى شخصیتهای بزرگ اسلامی كردند كه گنبد سبز پيامبر و گنبدهايى كه در عراق، ایران، سوريه، مصر، تركمنستان و .. وجود دارند، شاهد اين مطلب هستند و تنها وهايبان، به خاطر تحجر و كج‏فهمى‏اى كه دارند، بااين كار مخالفت كرده‏اند.

يكى از كسانى كه اقدام به ساخت گنبد بر مزار امامان بقيع نمود، ابوالفضل اسعد بن محمد بن موسى قمى اردستانى مجدالملك است. او در آخر قرن 5، كشته شد.  همچنين الناصر لِدين الله، خليفه عباسى، در سال 560 ق. اقدام به تعمير گنبد امامان بقيع كرد  و نيز ابوطالب عبدالله بن حسين بن ميرزا رفيع‏الدين حسينى مرعشى نيز اقدام به تعمير و بازسازى حرم امامان بقيع نمود.

در دوره قاجاريه، محمد بن على امين السلطنه، اقدام به نهادن ضريحى از فولاد بر روى قبور نمود. او قصد داشت ضريحى نقره‏اى نيز براى آنها قرار دهد كه مانع كار او شدند.

سيد على قطب هزار جیبى نيز آخرين ضريح فولادى را - كه در اصفهان ساخته شده بود - به مدينه برد و با زحمت و سه سال معطلى در جده، بر قبور مطهر ائمه بقيع نهاد  كه اين ضريح نيز در سال 1343 ق. توسط وهابيان از جا كنده شد و قطعاتى از آن، تا سال ۱۳۸۵ هـ.ش بر ديوار شهداى احد وجود داشت.

مرحوم آيت الله سيد محسن امين مى‏نويسد: سلطان عبدالمجيد عثمانى - كه گنبد قبر پيامبر را ساخت - دستور داده بود كه براى امامان بقيع نيز گنبدى همانند گنبد پيامبر (ص) بسازند؛ ولى با مخالفت برخى از اهل مدينه مواجه شد.  غير از قبور مطهر امامان بقيع، بيت الاحزان، قبر حليمه سعديه، قبور دختران و همسران پيامبر، قبر مالك و قبور عمه‏هاى پيامبر نيز داراى گنيد بودند كه همه آنها توسط سلفيان تخريب شد.

فاجعه تخريب بقيع

همانگونه که گفته شد مسلمانان از آغاز، به قبور بزرگانشان توجه داشتند و بر فراز آنها، گنبدهايى مى‏ساختند كه از جمله آنها، گنبد قبر مطهر رسول خدا صلي الله عليه وآله  است كه از اول تا كنون، بوده است. مزار بزرگان و امامان بقيع نيز از اين قاعده مستثنى نيست. ابن جبير (قرن 6) در سفرنامه خود، بقيع را به زيبايى توصيف كرده، از گنبد زيبا و بسيار بلند ائمه بقيع، ياد كرده است.  پس از او، ابن بطوطه نيز همان توصيف را دارد.

سمهودى نيز از گنبد ائمه اهل بيت، به عنوان گنبد باعظمت و بلند ياد كرده است؛ اما جريان واپس‏گرا و متحجر وهابى، در 8 شوال سال 1344ق. اقدام به تخريب آن نمود و به احساسات ميليون‏ها نفر از مسلمانان، توجهى نكرد. جالب اين جاست كه آنها اقدام به نگهدارى از لباس‏ها و اسباب منزل، خانه، شمشير و تخت‏خواب آل‏سعود نموده‏اند و از آثار يهوديان مدينه نيز تا كنون محافظت كرده‏اند؛ ولى آثار رسول خدا و اهل بيت او عليهم‏السلام را خراب كردند.

عكس‏العمل مسلمانان در تخريب بقيع

تخريب بقيع، با عكس‏ العمل شديد مسلمانان و به ويژه، شيعيان جهان، مواجه گرديد. مسلمانان ايران، عراق، قفقاز، آذربايجان، ازبكستان، تركمنستان، قزاقستان، تاتارستان، ياشقيرستان، تركيه، افغانستان، چين، مغولستان و هندوستان، در برابر اين مسئله، موضع‏گيرى كردند  دولت و مجلس آن روز ايران نيز در اين زمينه، موضع‏گيرى رسمى كرد.  همچنين فقیهان وبزرگانى چون آيت الله سيد ابوالحسن اصفهانى، شيخ محمد خالصى و شهيد سيد حسن مدرس، اين اقدام را محكوم كردند.

در كنفرانس كشورهاى اسلامى، مرحوم ْآيت الله شيخ محمدحسين كاشف الغطاء، سيد امين حسينى مفتی فلسطین، و سيد محمدتقى طالقانى (آل احمد) نماينده آيه‏الله بروجردى در مدینه، شركت كردند. همچنين مراجع وبزرگانى ديگرى مانند حاج شيخ عبدالكرىم حائرى يزدي، حاج آقا حسين قمى، سيد محسن حكيم، سيد هبه ‏الدين شهرستانى و امام خمينى، در اين مورد، موضع‏گيرى كردند وحضرت امام خمينى در اين زمينه، نامه‏اى خطاب به شاه عربستان نگاشت.

اجساد جاويدان

بدن سالم ۲ تن از فرزندان امام جعفر صادق عليه‏السلام -پس از گذشت بیش از ۱۰۰۰ سال از فوتشان- در بقيع دفن شده است.

يكى از آنان، اسماعيل بن جعفر است كه قبر وى پيش از درب اصلی فعلىِ قبرستان بقيع بوده است. به هنگام ايجاد خيابان ابوذر - كه امتداد آن به بقيع رسيد - مجبور به نقل جسد على و جعفر شدند كه به هنگام خاك‏بردارى، قبر وى ويران شد و جسد سالم وى يافت شد كه به درون قبرستان بقيع منتقل و در ضلع شرقى شهداى حره، دفن شد. علامت قبر وى، پس از مدتى توسط وهابيان برداشته شد.

وديگر على بن جعفر عريضی، فرزند ديگر امام صادق عليه ‏السلام است كه تا دوره امام جواد عليه ‏السلام زنده بود. قبر وى در عريض - يكى از روستاهاى اطراف مدينه منوره و نزديك به منطقه احد - قرار داشت كه اینجانب به زیارت آن رفته بودم، وچند سال پيش، عوامل مزدور وهابيت، اقدام به تخريب قبر وى نمودند؛ ولى -بنا به شهادت برخی از موثقین مثل حجت الاسلام والمسلمین شیخ حسن راضی از علمای احساء وحجت الاسلام والمسلمین شیخ حسین رضوانی مسئول وقت دفتر نماینگی بعثه مقام معظم رهبری در مدینه- با جسد سالم وى مواجه شدند كه با انتقال جسد مطهر وی  به قبرستان بقيع، نزديك قبور اهل بيت دفن گرديد.


نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :